Coa chegada do verán, as rutinas da poboación galega cambian: os días son máis longos, as actividades multiplícanse e a xente pasa máis tempo ao aire libre. Esta transformación social tradúcese tamén nun incremento significativo das emerxencias xestionadas polo 112 de Galicia, o servizo autonómico de atención ás urxencias.
Picos horarios de emerxencias: a actividade intensifícase entre a tarde e a noite
Durante os meses de xuño, xullo e agosto, o 112 de Galicia rexistra dous momentos clave ao longo do día: arredor das 15:00 horas e especialmente ás 20:00 horas. En 2023, nesas franxas horarias superáronse as 1.300 e 1.480 intervencións por hora, respectivamente. A pesar de que en 2024 houbo un menor número total de incidencias (233.289), os picos horarios mantivéronse por riba das 1.000 chamadas na tarde e máis de 1.200 á noite.
Este comportamento obriga a reforzar os equipos de traballo nas horas de maior demanda, así como a adaptar os horarios e os recursos humanos ás necesidades reais do verán. Ademais, sábese que os xoves, venres e sábados concentran o groso das intervencións, debido á ampla oferta de festas, eventos e actividades culturais en Galicia. Pola contra, os martes, mércores e domingos teñen menor actividade.
Factores condicionantes: tempo, espazo e falta de luz
Moitas emerxencias prodúcense ao final do día, cando a luz natural xa non é suficiente para resolver con seguridade certas situacións críticas. Isto complica a intervención dos equipos de rescate, especialmente en lugares de difícil acceso ou mal sinalizados. De ahí a importancia da planificación, do uso de tecnoloxías de localización e da concienciación cidadá.
Rescates en aumento: montaña, mar e río, espazos de risco
O verán tamén multiplica os rescates en espazos naturais. Cómpre salientar que no 2024, rexistráronse 336 intervencións deste tipo, e case a metade delas tiveron lugar entre maio e agosto. Un dato salientable é a mellora no uso de coordenadas para localizar ás vítimas: en 2024, o 58% dos rescates fixéronse con datos precisos de xeolocalización, fronte ao 40% en 2023 e o 16% en 2022.
No ámbito marítimo, as cifras totais de operativos diminuíron, pero aumentou a porcentaxe de casos nos que se dispoñía de coordenadas, un feito que mellora a rapidez e eficacia dos rescates. Os meses centrais do verán (xuño, xullo e agosto) concentran o 46% destas incidencias
A mellor emerxencia é a que non acontece: prevención e autoprotección
A mellor maneira de colaborar cos servizos de emerxencias é evitar que a situación chegue a producirse. Para iso, a prevención é fundamental.
Recoméndase coñecer ben o entorno no que se vai realizar calquera actividade: rutas de sendeirismo, zonas de baño, actividades deportivas ou excursións. É imprescindible planificar os desprazamentos, escoller actividades acordes á nosa forma física e garantir
medios de comunicación en caso de emerxencia. En espazos acuáticos, como praias, ríos ou embalses, hai que ter especial coidado coas correntes, a profundidade, e evitar a inmersión se se consumiron bebidas alcohólicas.
Tamén é fundamental adaptarse á temperatura da auga antes de mergullarse, sobre todo en ríos, onde os cambios térmicos entre a superficie e o fondo poden provocar choques térmicos graves.
Se é posible, hai que escoller zonas vixiadas e seguir sempre as indicacións do persoal de seguridade.
Altas temperaturas: un risco invisible pero moi real
O aumento das temperaturas, agravado por fenómenos extremos, é outro dos grandes retos do verán. A deshidratación, os golpes de calor e o esgotamento físico poden afectar seriamente á saúde, especialmente en persoas maiores, nenos e persoas con enfermidades crónicas.
Por iso, recoméndase hidratarse aínda sen ter sede, evitar actividades físicas intensas nas horas de máis calor, vestir roupa lixeira e clara, e procurar refuxios frescos cando as condicións climatolóxicas sexan adversas. Se non é imprescindible saír, é mellor quedar na casa durante os momentos máis calorosos do día.
VERÁN E EMERXENCIAS: CÓMO A PREVENCIÓN E A AUTOPROTECCIÓN SALVAN VIDAS
En resumo, o verán é tempo de gozar, pero tamén de ser responsables. A clave para evitar emerxencias está na información, a planificación e a prudencia. Se todas e todos colaboramos coa nosa propia autoprotección, faremos que os servizos de emerxencias como o 112 de Galicia poidan centrarse nas situacións inevitables, e non nas que se puideron previr.
